Parafia pw. Świętej Zofii i Świętego Szczepana w Laszkach

Archidiecezja Przemyska obrządku łacińskiego, Dekanat Radymno II

Historia parafii

 

Początki...

         Laszki stały się samodzielną parafią w styczniu 1469 roku, a ufundował ją Spytka z Jarosławia. Do tego czasu Laszki należały do parafii w Jarosławiu. W II połowie XV wieku nastąpił gwałtowny rozwój demograficzny Laszek i okolicznych osad i pomimo sporej liczby wikariuszy w jarosławskiej parafii duszpasterstwo stawało się coraz trudniejsze. W Laszkach wzniesiono już wcześniej kościół, o którym świadczą zapisy z 1462 roku.

W cieniu Kolegiaty...

        W 1630 roku na prośbę księżnej Anny Ostrogskiej probostwo i kościół w Laszkach pod wezwaniem św. Łukasza Ewangelisty wcielono do dochodów kościoła kolegiackiego w Jarosławiu. W 1736 roku prepozyt kolegiaty jarosławskiej Wacław Hieronim Sierakowski wzniósł w Laszkach, nowy drewniany kościół pod wezwaniem św. Łukasza Ewangelisty. Niestety ta niewielka świątynia kryta gontem nie dotrwała do naszych czasów. Filia obejmowała obok samych Laszek aż 15 miejscowości: Bobrówkę, Charytany, Chotyniec, Czerniawkę, Hruszowiece z Załużem, Korzenicę, Łazy z Moszczanami, Miękisz Stary, Miękisz Nowy, Ryszkową Wolę, Tuchlę, Wietlin z Dreziną, Wysocko, Zagrody i Zaleską Wolę. Ogółem filia liczyła 1793 wiernych.

Laszki znów samodzielną parafią...

        W roku 1895 nastąpiło jedno z największych wydarzeń w dziejach parafii Laszki - ponowna jej  i uwolnienie od wszelkich zależności parafii jarosławskiej. Siedzibą parafii stał się drewniany kościół pod wezwaniem św. Łukasza z 1793 roku, a prawo patronatu przypadło Zamoyskim. Pierwszym proboszczem został ksiądz Ludwik Bikowski (ur. w 1849 r.), dziekan jarosławski. Na terenie parafii powstały liczne kaplice filialne, w których odprawiano Msze Święte w: Wysocku, Moszczanach, Hruszowicach, Miękiszu Nowym, Miękiszu Starym i Korzenicy.

Nowy kościół...

        Na początku XX wieku wzniesiono neogotycki kościół, ufundowany przez Zamoyskich. Równocześnie rozebrano wówczas stary drewniany kościółek, będący w złym stanie, który nie nadawał sie już do remontu. Budowę kościoła rozpoczęto w 1902 roku, a ukończono pięć lat później. Kościół po dziś dzień służy parafianom z Laszek. Kościół, któremu patronują św. Zofia i św. Szczepan, został konsekrowany w 28 października 1928 roku przez biskupa Anatola Nowaka. Gospodarzem nowego kościoła był już ksiądz Franciszek Zawisza (ur. w 1897 r.). Więcej o historii i wystroju kościoła można przeczytać w zakładce "Kościół parafialny w Laszkach".

Okres I wojny światowej i 20-lecnia międzywojennego... 

        Kościół parafialny ucierpiał podczas działań wojennych w 1915 roku. Austriacy z kościoła zabrano także cztery dzwony, które zostały przetopione na armaty. W 1918 roku powrócił do parafii zesłany ksiądz Franciszek Zawisza, który natychmiast przystąpił do usunięcia zniszczeń z kościoła parafialnego. Szybkie usunięcie zniszczeń było możliwe dzięki wsparciu parafian oraz kolatora parafii Zygmunta Zamoyskiego. Prace budowlane zakończono ostatecznie w 1928 roku. Przez cały okres międzywojenny proboszczem parafii pozostała ksiądz Zawisza, który zmarł w czerwcu 1939 roku. Jego następcą został ksiądz Marian Gosztyło.

        W 20-lecie zmienił sie również obszar parafii Laszki. Powstała m.in. samodzielna parafia w Miękiszu Nowym, która swoim zasięgiem objęła również Tuchlę i Czerniawkę. Jej siedzibą stał się wzniesiony w 1919 roku kościół pod wezwaniem Matki Bożej Śnieżnej. W 1934 roku do parafii Laszki należały: Charytany, Bobrówka, Korzenica, Łazy z Moszczanami, Miękisz Stary, Wietlin z Dreziną, Wysocko, Zaleska Wola. Łącznie było w okręgu parafialnym 2129 wiernych.

II wojna światowa...

         Nowo mianowany proboszcze ks. Gosztyło opuszcza parafię już we wrześniu, a na jego miejsce przychodzi ksiądz Opaliński. Plebanię zajęto na urząd policyjny. W jednym pokoju było NKWD, w kuchni więzienie, a w innych pokojach milicja i prokuratura. Podczas działań wojennych uszkodzono wierzę kościoła, którą podczas wojny pomiędzy III Rzeszą, a ZSSR ostrzelali Niemcy, gdyż służyła ona Sowietom za punkt obserwacyjny. Przy pomocy parafian uszkodzenia szybko zabezpieczono. Jednocześnie rozpoczął się czas okupacji niemieckiej podczas, której w Laszkach rządzili Ukraińcy. W budynku plebanii znajdował się urząd milicji ukraińskiej. W lipcu 1944 roku kościół znów zostaje poważnie zniszczony podczas bombardowania i ograbiony przez wycofujące się wojska niemieckie. W 1944 roku ksiądz Opaliński, zagrożony przez bandy ukraińskie, opuszcza Laszki, a administratorem parafii zostaje ksiądz Stanisław Gąska, który pracował w Laszkach do 1970 roku.

Lata powojenne...

         Kościół staraniem parafian został odremontowany tuż po wojnie. Kościół zelektryfikowano, a także odmalowano i położono nowy dach. W październiku 1947 roku z parafii Laszki wydzielono Wietlin i Wysock w celu utworzenia osobnej parafii, która miała obejmować ponadto Makowisko i Surochów.

c.d.n.